MythologyMythologyDocumentariesFestivalspersonswarsBeutiful HellasArtFun
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αγγεία για κρασί. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αγγεία για κρασί. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

12.3.17

Ασκός

Αρχαιοελληνική αγγειογραφία

Το όνομα του αγγείου οφείλεται στον ασκό οίνου. (Ο ασκός ήταν πρωτίστως ένα γδαρμένο δέρμα ζώου.) Το σχήμα του αγγείου ήταν ημισφαιρικό, με πιεσμένο σώμα και τοξωτή λαβή που κατέληγε στο στόμιο, το οποίο ήταν λοξό προς τα πάνω για ελεγχόμενη ροή. 
Η βάση του ήταν επίπεδη. Εμφανίστηκε στην Αττική γύρω στο 480 π.Χ., ενώ ήταν γνωστό στους ανατολικούς λαούς.
Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η ονομασία "ασκός" ήταν γνωστή στην Αρχαία Ελλάδα.
Δαχτυλιόσχημος ασκός



Kάνθαρος

Αρχαιοελληνική αγγειογραφία

Ένα σκεύος με πολλές παραλλαγές είναι ο κάνθαρος. Πρόκειται για ένα είδος ποτηριού που τα κυριότερα χαρακτηριστικά του είναι το λεπτό πόδι με το φαρδύ σώμα και τις δυο λαβές που ξεκινούν περίπου από τη βάση του σώματος, ξεπερνούν το ύψος των χειλιών και επιστρέφουν καμπυλωτά κοντά στο ύψος των χειλιών.

Το σχήμα του αγγείου διαμορφώθηκε κατά τη μεσοελλαδική περίοδο και θεωρείτο ήδη αρχαίο κατά την κλασική εποχή. Κατασκευάστηκε αρχικά ιδιαίτερα στη Λακωνία και Βοιωτία, και χρησιμοποιείτο ως ανάθημα, και θρησκευτικό σκεύος στην καθημερινή εξάσκηση της λατρείας στους ιδιωτικούς χώρους. Στην γεωμετρική εποχή συναντάμε κανθάρους στην Βοιωτία και Αττική ως ταφικά αναθήματα, συνήθως σε τάφους ανδρών που συχνά συνοδεύονται με ανάγλυφες παραστάσεις πολεμικού ή αθλητικού θέματος. Στη Βοιωτία συνεχίσει να χρησιμοποιείται ως ταφικό ανάθημα μέχρι και την ύστερη κλασική εποχή. Το 600 π.Χ. περίπου εξελίχθηκε το ιδιόμορφο σχήμα με τον υψηλό πόδα. Παράλληλα εξαπλώθηκε η χρήση του και στους Ετρούσκους.

Κατά την ύστερη κλασική και ελληνιστική εποχή η χρήση του συναντάται επίσης και στην καθημερινή ζωή, ενώ παραμένει συνδεδεμένο με την ανδρεία, το ανδρικό φύλλο και την λατρεία των νεκρών. Οι μεγαλύτεροι κάνθαροι που βρέθηκαν έχουν ύψος μέχρι και 50 εκατοστά και ήταν τοποθετημένοι επάνω σε τάφους. Κάνθαροι απεικονίζονται επίσης σε ανάγλυφα και αττικές αγγειογραφίες, στο χέρι του νεκρού, του θεού Διονύσου, ή κάποιου συνοδού του.

Διακρίνουμε τρεις βασικούς τύπους:
Ο κάνθαρος τύπου Α


Ο κάνθαρος τύπου Α διακρίνεται από το υψηλό πόδι, το οποίο διακρίνεται από το σώμα με ένα δακτύλιο. Το σώμα είναι βαθύ. Οι καμπυλωτές κάθετες λαβές ξεκινούν χαμηλά από το σώμα, υπερβαίνουν το ύψος του αγγείου και επανέρχονται σχηματίζοντας θηλιά, για να καταλήξουν στο χείλος. 

Ο κάνθαρος τύπου Β
Στον κάνθαρο τύπου Β οι κάθετες λαβές δεν ξεπερνούν το ύψος του αγγείου. Ξεκινούν χαμηλά από το σώμα και καταλήγουν στο χείλος. Τα κυλινδρικά τοιχώματα του σώματος κυρτώνουν στο τελείωμα του αγγείου ελαφρά προς τα έξω. Το χαμηλό πόδι συνδέεται με δακτύλιο με το σώμα και καταλήγει σε δισκοειδή βάση.

Ο κάνθαρος τύπου Γ
Οι λαβές του κάνθαρου τύπου Γ μοιάζουν με εκείνες του τύπου Α. Το βαθύ κοίλο σώμα είναι ενιαίο με το χείλος. Το χαμηλό πόδι συνδέεται με δακτύλιο με το σώμα και καταλήγει σε δισκοειδή βάση.

Μόνωτος Κάνθαρος
Ο μόνωτος κάνθαρος αποτελεί αντιγραφή ετρουσκικού "bucchero", δηλ. αγγείου που αντέγραφε αντίστοιχο μεταλλικό σχήμα. Προοριζόταν για την αγορά της Δύσης. Το κύριο χαρακτηριστικό του ήταν το ψηλό πόδι, γι' αυτό θα μπορούσε να ονομαστεί και κάνθαρος με ψηλό πόδι.

Κάνθαρος με πρόσωπο
Από τις πολλές παραλλαγές του αγγείου αξιοσημείωτοι είναι κάνθαροι με πρόσωπο.


Ρυτό (ρέον ή προτομή)

Αρχαιοελληνική αγγειογραφία

Το ρυτό (ρέον ή προτομή) ήταν ένα αγγείο πόσης με τη μορφή μονού ή διπλού κέρατου, κεφαλής ζώου, συνήθως κριαριού ή μουλαριού -αλλά και άλλων ζώων- ή ακόμη και ανθρώπινης κεφαλής που προσαρμοζόταν στο κατώτερο μέρος του κύπελου. Σε μερικές περιπτώσεις δύο κεφάλια αντιπαρατίθενται πλάτη με πλάτη το ένα προς το άλλο. Ο τύπος αποτελεί αντιγραφή ανατολικών σπονδικών αγγείων.

Το ρυτό πληθ. ρυτά από το αρχαιοελληνικό ῥυτόν είναι δοχείο για πόσιμα υγρά ή χοές κατά τη διάρκεια σχετικών τελετουργιών. Εισηγμένα στην Ελλάδα μετά τους περσικούς πολέμους τα ρυτά ήταν γνωστά στην αρχαία Περσία, όπου ονομάζονταν τακούκ (تکوک).

Στην τυπολογία του αγγείου ανήκουν χαρακτηριστικά όπως το ανοικτό στόμιο και η οπή κοντά στον πυθμένα που πιθανώς χρησίμευε στη διάχυση του υγρού. Η λέξη ρυτόν δεν υπάρχει στη μυκηναϊκή Ελληνική, αλλά το ταυρόμορφο μινωικό ρυτόν, αναφέρεται σε πινακίδες της Κνωσού, όπως για παράδειγμα η πινακίδα 231 (K872), ως Κε-ρα-α, με το ιδεόγραμμα του ταύρου.

Κύαθος ή Αρύταινα ή Αντλητήριον

Αρχαιοελληνική αγγειογραφία


Κύαθος ή Αρύταινα ή Αντλητήριον
Ο κύαθος (ή αρύταινα ή αντλητήριον) ήταν μια κουτάλα σε σχήμα κύπελλου με πόδι και ψηλή προς τα πάνω καμπύλη λαβή. Το μέσο μήκος του ήταν περίπου 13 εκ. Μάλλον την επινόησε ο αγγειοπλάστης Νικοσθένης, γύρω στα 530 π.Χ. Η προέλευσή του είναι μάλλον ετρουσκική και προέρχεται από ανάλογο χάλκινο σκεύος.
Χρησίμευε ως σκεύος για την άντληση του οίνου από τον κρατήρα, ως μέτρο για την ανάμειξη του οίνου με το νερό ή ως αγγείο πόσης, χωρίς την ψηλή λαβή.
Ο κύαθος αποτελούσε τη βάση για τη μέτρηση των στερεών (6 κύαθοι ισοδυναμούν με μια κοτύλη) και των υγρών (1 ½ κύαθοι = 1 οξύβαφον).
Η στάμνος των Μαινάδων του Ζωγράφου του Δίνου

Ψυκτήρ

Αρχαιοελληνική αγγειογραφία

Ο ψυκτήρας ήταν ένα αγγείο με στενό κυλινδρικό σώμα που φάρδαινε καθώς ανέβαινε και έπαιρνε το σχήμα  του βολβού για να καταλήξει σε στενό χείλος. Τον γέμιζαν με κρύο νερό και τον τοποθετούσαν μέσα στον κρατήρα, για να διατηρεί δροσερό το κρασί.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Μ. Τιβέριο στον ψυκτήρα έβαζαν κρασί και τον βύθιζαν σε κρύο νερό ή χιόνι.

Διάφορα σχήματα αγγείων για την ψύξη του κρασιού χρησιμοποιήθηκαν και παλιότερα. Ψυκτήρες όμως του συγκεκριμένου σχήματος πρωτοκατασκευάστηκαν από τους Πρωτοπόρους του ερυθρόμορφου ρυθμού γύρω στο 520 π.Χ., προφανώς σε συνδυασμό με τον καλυκωτό κρατήρα, σχήμα που πρωτοχρησιμοποίησε ο όψιμος Εξηκίας γύρω στο 530 π.Χ. και καθιέρωσε λίγο αργότερα ο Ευφρόνιος. 

Η χρήση ψυκτήρων δεν κράτησε περισσότερο από δυο γενιές: Από το 460 π.Χ. περίπου και μετά σταματάει τόσο η παραγωγή ψυκτήρων από τους αγγειοπλάστες όσο και η απεικόνισή τους στην αγγειογραφία.

Μια εκδοχή του αμφορέα αλλά ταυτόχρονα και του ψυκτήρα είναι ο αμφορέας ψυκτήρας.

Σκύφος

Αρχαιοελληνική αγγειογραφία

Σκύφος ή κοτύλη
Πρόκειται για ένα βαθύ αγγείο με χαμηλό ή καθόλου στέλεχος και δύο λαβές.

Ο σκύφος ήταν είδος αρχαίου ελληνικού αγγείου, ένα είδος πλατιού («ευρύστομου») ποτηριού με δυο λαβές («δίωτον»). Ήταν μια από τις πιο δημοφιλείς μορφές κυπέλλου στην αρχαία Ελλάδα. Για τα αγγεία αυτής της μορφής χρησιμοποιούνταν περιστασιακά και οι ονομασίες κοτύλη ή κότυλος, αν και αυτή φαίνεται να ήταν μια γενική ονομασία για διάφορες μορφές κυπώλων..

Μια παραλλαγή του σκύφου με κωνικό σώμα και θηλή αντί για πόδι, ένα σχήμα που παραπέμπει σε γυναικείο στήθος, ονομαζόταν μαστός. Η παραλλαγή του μαστού με επίπεδη βάση, χείλος που προεξέχει και λαβές να καμπυλώνουν προς τα επάνω αποκαλείται μαστοειδές κύπελλο.

Ο σκύφος κατασκευαζόταν ανάλογα με την οικονομική δύναμη του κατόχου, δηλαδή από ξύλο ή πηλό, (κεραμικό) ή από ευγενές μέταλλο, ασήμι ή χρυσό. Συνήθως έφερε ανάγλυφες παραστάσεις. Στην αρχαιότητα ήταν και μέσον δια του οποίου επιχειρούσαν ειδική μαντική τέχνη, τη σκυφομαντεία.
Το σκεύος αυτό έφθασε μέχρι τη σημερινή εποχή με το νεοελληνικό κοινό όνομα «τάσι» ή «καυκί».

Διακρίνονται δύο τύποι ως προς το σχήματα των λαβών:
α) Ο τύπος Α χαρακτηρίζεται από υψηλές καμπύλες λαβές τοποθετημένες κάτω από το χείλος

β) Ο τύπος Β έχει οριζόντιες λαβές στο επίπεδο του χείλους.

11.3.17

Οινοχόη

Αρχαιοελληνική αγγειογραφία

H Οινοχόη είναι αγγείο για την έκχυση του κρασιού που χρησιμοποιούσαν στην αρχαιότητα. Το όνομά της είναι σύνθετη λέξη από το οίνος και το χέω. Το όνομα εφαρμόζεται για τον συγκεκριμένο τύπο, έτσι όπως απαντάται στις εκάστοτε φιλολογικές μαρτυρίες.

Υπάρχουν πολλές ποικιλίες της οινοχόης. Η όλπη είναι ο πρωιμότερος τύπος με σιγμοειδές προφίλ. Η οινοχόη τύπου α´ έχει τριφυλλοειδές στόμιο και υψηλή κάθετη λαβή, ενώ η οινοχόη τύπου β´ έχει χαμηλότερη λαβή. Ο τύπος γ´ ονομάζεται επίσης χους και έχει βολβοειδές σώμα. Υπάρχουν επίσης πολλά άλλα σχήματα που ταξινομούνται αριθμητικά από τον τύπο δ´ έως τον τύπο ι´. Η οινοχόη παρήχθη από την αρχή του μελανόμορφου έως το τέλος του ερυθρόμορφου ρυθμού, αν και τα εκάστοτε προτιμώμενα σχήματα διαφέρουν από περίοδο σε περίοδο. Η διακοσμητική σκηνή εκτυλίσσεται συνήθως στο σώμα του αγγείου, μέσα σε πλαίσιο. Οι οινοχόες ήταν τόσο κοσμημένες όσο και ακόσμητες.

Οι κυριότεροι τύποι διακρίνονται από τα εξής χαρακτηριστικά:
α) Λεπτό σώμα με ενιαία καμπύλη από το στόμιο μέχρι τη βάση. Συνήθως ο τύπος αυτός καλείται όλπη.
β) Λεπτό σώμα με ώμο που ελαφρά ξεχωρίζει από το σώμα.
γ) Σώμα σε σχήμα βολβού με ενιαία καμπύλη από το στόμιο ως τη βάση, με τριφυλλόσχημο στόμιο, χαμηλό πόδι και χαμηλή λαβή. Ο τύπος αυτό ονομάζεται και «χους»· χρησίμευε κατά τη διάρκεια των αγώνων των χοών, δηλαδή των διαγωνισμών κρασιού. εδώ
δ) Σώμα σε σχήμα βολβού με ξεχωριστό λαιμό και κυκλικό στόμιο
ε) Σώμα σε σχήμα βολβού με ξεχωριστό λαιμό και τριφυλλόσχημο στόμιο.

Όλπη
Το σιγμοειδές προφίλ από το επίπεδο χείλος έως το πόδι και η κάθετη λαβή είναι τα κύρια χαρακτηριστικά αυτού του τύπου. Τούτο το σχήμα είναι η αρχαιότερη οινοχόη του αττικού μελανόμορφου ρυθμού και παραγόταν από την αρχή του έως το τέλος του 6ου αι. Π.Κ.Ε.. Παράδειγμα ερυθρόμορφου ρυθμού δεν έχουμε αλλά είναι εξαιρετικά πιθανό να αναπτύχθηκε από τον παρόντα τύπο η Οινοχόη τύπου 5α, με παχύτερο χείλος, καθώς ορισμένα μεταγενέστερα αγγεία αυτού του τύπου ομοιάζουν στον τύπο 5. Η διακοσμητική σκηνή εξελίσσεται στο σώμα ως περιγεγραμμένη εικόνα και οι διάσταση του ύψους φθάνει τα 20 εκ. περίπου.

Οινοχόη τύπου α´
Ωοειδές σώμα με διακριτό λαιμό, τριφυλλοειδές στόμιο και υψηλή λαβή είναι τα χαρακτηριστικά αυτού του τύπου. Αυτή η μορφή παρήχθη από την αρχή του μελανόμορφου έως την αρχή περίπου του ερυθρόμορφου. Κανονικά, η διακόσμηση γίνεται μόνο στο σώμα, αν και υπάρχουν μερικά παραδείγματα σε μελανόμορφο με διακόσμηση στο λαιμό. Σε ορισμένα ύστερα αγγεία αυτού του τύπου εφαρμόζεται η τεχνική του λευκού εδάφους. Δεδομένου ότι αυτή η μορφή αντλεί την προέλευσή του από χάλκινα σκεύη, μια ανάγλυφη διακόσμηση ανθρώπινης κεφαλής απαντάται συνήθως ανάμεσα στη λαβή και το στόμιο. Η ερυθρόμορφη οινοχόη συνήθως έχει πλαίσιο στο σώμα και ενίοτε μοτίβα ανθέμιων στον ώμο.
Διαστάσεις: ύψος 20-30 εκ.

Οινοχόη τύπου β´
Ωοειδές σώμα με διακριτό λαιμό, τρίφυλλον στόμιο και κοντή λαβή. Το συγκεκριμένο σχήμα παραγόταν από το 530 Π.Κ.Ε. περίπου έως το τέλος του ερυθρόμορφου ρυθμού, αν και προτιμάτο στον ύστερο 5ο αιώνα. Ο διάκοσμος είναι συνήθως ο ίδιος, όπως του τύπου 1, αν και και υφίστανται στον συγκεκριμένο τύπο αγγεία διακοσμημένα με την τεχνική του λευκού εδάφους.
Διαστάσεις: ύψος 20 εκ.

Οινοχόη τύπου γ´ (χοῦς)
Βολβοειδές σώμα με συνεχή καμπύλη από το στόμιο στη βάση, τρίφυλλο στόμιο και χαμηλή λαβή. Το όνομα Χους ετυμολογείται από το ρήμα χέω και χρησιμοποιείτο για την κανάτα που διανεμόταν στα παιδιά που ακολουθούσαν τον γιορτασμό των Ανθεστηρίων, στον τρύγο. Η μελανόμορφη κανάτα ονομάζεται επίσης τύπος 3 και παρήχθη μετά από τα μέσα του 6ου Π.Κ.Ε. αιώνα. Ο χους προτιμάτο μετά τα μέσα του 5ου αι. Ορισμένα αγγεία αυτού του τύπου είναι μικρότερα των 10 εκ. και πιθανώς χρησιμοποιούνταν ως προσφορές στους παιδικούς τάφους. Η σκηνή της διακόσμησης κατανέμεται στο σώμα ως πλαισιωμένη εικόνα, με θέμα ενίοτε το παιδί. Διαστάσεις: ύψος 20 εκ, αν και ορισμένα ταφικά αγγεία είναι μικρότερα των 10 εκ.

Οινοχόη τύπου δ´
Βολβοειδές σώμα με διακριτό λαιμό, στρογγυλό στόμιο και υψηλή λαβή. Δεν σώζονται παρά λιγοστά δείγματα μελανόμορφου, ενώ η ερυθρόμορφη οινοχόη αυτού του τύπου εισήχθη στο δεύτερο τέταρτο του 5ου Π.Κ.Ε. αι. Η διακοσμητική σκηνή είναι απλή και η εικόνα πλαισιώνεται με επαναλαμβανόμενα διακοσμητικά μοτίβα.
Διαστάσεις: ύψος 20 εκ.

Οινοχόη τύπου ε´1
Λεπτό σώμα με ώμο ελαφρά εξογκωμένο από το σώμα, στρογγυλό στόμα και κοντή λαβή. Δεν υπάρχει σωζόμενο παράδειγμα μελανόμορφου, αν και η Ολπή είναι παρόμοια ως προς το σχήμα. Αυτό το αγγείο εισήχθη στις αρχές του ερυθρόμορφου, αν και έχουν βρεθεί λιγοστά παραδείγματα. Διακόσμηση απαντάται ενίοτε στο στόμιο και τη λαβή, ενώ η διακοσμητική σκηνή βρίσκεται στο σώμα και συχνά στο λαιμό.
Διαστάσεις: ύψος 30 εκ.

Οινοχόη τύπου ε´2
Λεπτό σώμα με ώμο ελάχιστα διακριτό από το σώμα, στρογγυλό στόμιο και υψηλή λαβή. Δεν έχουν διαδοθεί παραδείγματα μελανόμορφου και τα λιγοστά παραδείγματα ερυθρόμορφου ρυθμού παρήχθησαν από τα τέλη του 6ου αι. έως τις αρχές του 5ου αι. Π.Κ.Ε.
Διαστάσεις: ύψος 30 εκ.

Οινοχόη τύπου στ´
Ο συγκεκριμένος τύπος διαθέτει μακρύ ράμφος και σχετικά υψηλή κάθετη λαβή. Δεν σώζονται παραδείγματα μελανόμορφου, ενώ ο ερυθρόμορφος τύπος εισήχθη προς το τέλος του 6ου αι. Π.Κ.Ε. Η παραγωγή του διήρκεσε μέχρι τα μέσα του 5ου Π.Κ.Ε. αι., αν και σώζονται λιγοστά παραδείγματα του συγκεκριμένου τύπου. Φέρει ελάχιστη διακόσμηση και η διακοσμητική σκηνή βρίσκεται συνήθως στο ανώτερο τμήμα του σώματος.
Διαστάσεις: ύψος 10-20 εκ.

Κύλιξ

Αρχαιοελληνική αγγειογραφία

Ένα από τα πιο δημοφιλή ποτήρια ήταν και η κύλιξ. Χρησιμοποιόταν κυρίως στα συμπόσια και πολλές φορές οι οικοδεσπότες τα παράγγελναν από τους κεραμείς και τους αγγειογράφους με συγκεκριμένες παραστάσεις. Η διάδοσή της ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα κι ήταν ένα από τα προϊόντα που εξάγονταν και σ' άλλους λαούς, κυρίως στους Ετρούσκους.  Ο πάτος τους ήταν σχεδόν επίπεδος και αποτελούσε την κύρια επιφάνεια για ζωγραφικές παραστάσεις. Οι κύλικες εμφανίστηκαν κατά τον 6ο αιώνα π.Χ. και ήταν σε μεγάλη χρήση στην κλασική περίοδο, αλλά αργότερα στα ελληνιστικά χρόνια άρχισαν να αντικαθιστώνται από τον σκύφο.
Από τους πολλούς τύπους αναφέρουμε τους παρακάτω:

Κύλιξ, τύπος Α
Το χείλος σχηματίζει ενιαία καμπύλη με το σώμα. Το πόδι ξεχωρίζει, ενώ στο σημείο που συναντά το σώμα υπάρχει δακτύλιος. (τύπος Α)

Κύλιξ, τύπος Β
Το χείλος, το σώμα και το πόδι σχηματίζουν ενιαία καμπύλη

Κύλιξ, τύπος Γ
Το χείλος το σώμα και το πόδι σχηματίζουν ενιαία καμπύλη και στο σημείο συμβολής με τη βάση υπάρχει δακτύλιος (τύπος Γ).

Κύλιξ, άπους
 Το στέλεχος λείπει (άπουςκύλιξ).

Κύλιξ merrythought
Η κύλικα merrythought (γιάντες, από το σχήμα των λαβών) είναι σχεδόν ημισφαιρική, με διχαλωτές λαβές που έχουν ένα κόμπο στη ράχη και συνήθως ψηλό στέλεχος. Συχνά έχουν ζεύγη λεπτών κόκκινων γραμμών στο στέλεχος και στο εσωτερικό.

Κύλιξ Σιάνα
Χείλος ανεξάρτητο και υπερυψωμένο με βαθύ και ευρύ σώμα (τύπος Σιάνα).

Κύλιξ των Κωμαστών
Στενό γωνιώδες χείλος ξεχωρίζει από το σώμα. Το πόδι είναι κοντό και διευρυμένο (τύπος των Κωμαστών).

Κύλιξ Ντρόουπ
Η κύλικα τύπου Ντρόουπ (από το όνομα του ερευνητή που πρώτος τις μελέτησε) έχει κοίλο μαύρο χείλος, ψηλό στέλεχος μ' ένα δακτύλιο και μια ταινία, μερικές φορές με ραβδώσεις στην κορυφή και μαύρη βάση. Στο εσωτερικό του κοίλου στελέχους υπάρχει μια πλατιά μαύρη ταινία, στο εσωτερικό του κυπέλλου μια άβαφη ταινία χαμηλά κάτω από το στόμιο και κάπου κάπου ένας άβαφος κεντρικός δίσκος.

Κύλιξ Γορδίου
Οι κύλικες του Γορδίου είναι οι πρωιμότερες και από τις μικρότερες. Το ίσιο στόμιο είναι μαύρο. Η ζώνη της λαβής έχει μια γραμμή κοντά στην κορυφή και συχνά κοντά στη βάση. Το στέλεχος μοιάζει με εκείνο των κυλίκων της Σιάνας, αλλά είναι ψηλότερο και έχει διακοσμητικά στεφάνια κάτω από τη βάση, ενώ στο εσωτερικό έμβλημα υπάρχει μια μορφή πλαισιωμένη με γλώσσες, όπως στις κύλικες της Σιάνας, και συχνά μια ταινία στη βάση του χείλους μένει άβαφη.

Κύλιξ χειλεωτή
Οι χειλεωτές κύλικες μοιάζουν με τις κύλικες του Γορδίου στο σχήμα, έχουν ίσιο χείλος δουλεμένο χωριστά από το σώμα, δε σχηματίζεται όμως απότομη γωνία στην ένωση χείλους με σώμα. Το ψηλό στέλεχος έχει μια πλατιά επίπεδη πλάκα για βάση. Το χείλος συνήθως δε διακοσμείται ή ως διακόσμηση τοποθετείται από μια ως τρεις μορφές στο κέντρο της κάθε πλευράς.

Κύλιξ ταινιωτή
Οι ταινιωτές κύλικες έχουν μαύρο, ελαφρά κοίλο χείλος που συγκρούεται με τη γραμμή του σώματος και συχνά ένα δακτύλιο βαμμένο κόκκινο στο σημείο που το σώμα ενώνεται με το στέλεχος. Η εικονιστική διακόσμηση βρίσκεται στη ζώνη των λαβών. Άλλες είναι ολόμαυρες και έχουν μόνο ένα άνοιγμα (μετόπη) για τις μορφές ανάμεσα στις λαβές.

Κύλιξ Κάσσελ
Η κύλικα τύπου Κάσσελ έχει ένα κάπως επίπεδο σχήμα ταινιωτής κύλικας και είναι γενικά μικρή. Το χείλος και το σώμα συνήθως σκεπάζονται με ζώνες απλών διακοσμητικών μοτίβων.

Κύλιξ Χαλκιδίζουσα
Μια άλλη παραλλαγή είναι και η Χαλκιδίζουσα κύλικα με βαρύ πόδι και σώμα που δε διακρίνεται από το χείλος. Το σχήμα εμφανίστηκε γύρω στο τρίτο τέταρτο του 6ου αιώνα και αντιγράφει έναν τύπο που έφτιαχναν οι Χαλκιδείς της Κάτω Ιταλίας· ίσως γεννήθηκε στο εργαστήριο του Νικοσθένη. Συνήθως ήταν διακοσμημένη με μάτια που μερικές φορές συμπληρώνονται ανάμεσά τους από μύτη και αυτιά σατύρου.

Κύλιξ Βρουλιάς
Η κύλικα τύπου Βρουλιάς δεν έχει το γνωστό πόδι των άλλων τύπων. Έχει ελαφρώς κοίλο χείλος και καμπυλώνει ομαλά στη βάση.
Η κύλικα αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα των αγγείων τύπου Βρουλιάς, που ονομάζονται έτσι από τη θέση Βρουλιά, στο νότιο άκρο της Ρόδου, όπου βρέθηκε κεραμική της αρχαϊκής περιόδου με συγκεκριμένα τοπικά χαρακτηριστικά. Πρόκειται για αγγεία που κατασκευάσθηκαν από ροδιακό εργαστήριο, τα οποία διαθέτουν γραπτή διακόσμηση σε μαύρο και βαθυκόκκινο χρώμα (κόκκινα και λευκά φυτικά μοτίβα πάνω σε φαιομελανή επίστρωση), αλλά κυρίως εγχάρακτη διακόσμηση. Η κύλικα είναι τροχήλατη, σώζεται ακέραια και φέρει γραπτή και εγχάρακτη διακόσμηση με φυτικά θέματα. Στο εσωτερικό φέρει εγχάρακτη διακόσμηση από ανθέμια και άνθη λωτού, σε μελανό βάθος. Εξωτερικά, στην κοιλιά του αγγείου ο κύριος διάκοσμος αποτελείται από εναλλασσόμενα ανθέμια, ενώ μικρότερες ζώνες στον ώμο και στο χείλος του αγγείου, σε μελανό και ανοιχτόχρωμο βάθος εναλλάξ, φέρουν διακοσμητικά μοτίβα, όπως σπείρες, τρίγωνα και ταινίες.

Κρατήρας

Αρχαιοελληνική αγγειογραφία

Οι αρχαίοι σπάνια έπιναν ανέρωτο κρασί. Ο κρατήρας ήταν το αγγείο μέσα στο οποίο ανακάτευαν το νερό με το κρασί. Με το πέρασμα των χρόνων υπήρχαν πολλές παραλλαγές του αγγείου όμως τα κύρια χαρακτηριστικά του ήταν η στενή βάση το φαρδύ σώμα και τα δυο χερούλια.

Ο Κρατήρας έχει συνήθως στρογγυλό σώμα, ευρύ στόμιο, βαριά βάση και λαβές αμφίπλευρα. Γενικά ταξινομείται σε τέσσερις τύπους, από το σχήμα του σώματος ή των λαβών. Ο ελικοειδής κρατήρας φέρει λαβές αμφίπλευρα στη μορφή έλικας. Ο κιονοειδής κρατήρας φέρει λαβές σε κιονοειδές σχήμα και ο καλυκόσχημος κρατήρας σώμα σε μορφή κάλυκα. Ο κωδωνόσχημος κρατήρας έχει σώμα σε σχήμα ανεστραμμένου κωδωνα. Στην πρώιμη περίοδο του μελανόμορφου ρυθμού επινοήθηκε ο σκυφοειδής κρατήρας, με σώμα σε μορφή κύπελλου, επιπωμάτιο και ψηλό στήριγμα.

Μπορούμε να χωρίσουμε τους κρατήρες ανάλογα με τις λαβές και το σώμα:

Ελικοειδής κρατήρας
Στρογγυλό σώμα, διακριτός λαιμός, βαρύ στήριγμα και δύο λαβές στη μορφή σπειροειδούς που εκτείνονται από τον ώμο του αγγείου έως τα χείλη. Το σχήμα εισήχθη περί το 575 π.Χ., αν και τα μελανόμορφα δείγματα είναι σπάνια και αναπτύχθηκε μετά το τέλος του 6ου π.Χ. αι. Τον συγκεκριμένο τύπο προτιμούσαν τα εργαστήρια της Απουλίας, ελληνικής αποικίας στην Νότιο Ιταλία.
Η μορφή έγινε λεπτότερη με το πέρασμα του χρόνου και Γοργόνεια, προσωπεία της Μέδουσας, διακοσμούσαν τις έλικες των λαβών στην Απουλία. Η διακοσμητική σκηνή κάλυπτε το σώμα του αγγείου αμφίπλευρα και ενίοτε και τον λαιμό. Ο διάκοσμος συμπληρωνόταν με ανθέμια. Το σύνηθες ύψος του αγγείου ήταν τα 70 εκ, αν και στα εργαστήρια της Απουλίας κατασκευάζονταν αγγεία αυτού του τύπου ύψους 1 μ.

Κιονωτός κρατήρας
Ο συγκεκριμένος τύπος διακρίνεται για το στρογγυλό σώμα, τον διακριτό λαιμό με στιβαρό στόμιο και χείλος και βαρύ στήριγμα. Κάθε λαβή αποτελείται από ένα ζεύγος κυλινδρικών μίσχων που καταλήγουν σε οριζόντιο μέλος, ενωμένο στο χείλος. Αυτή η μορφή πέρασε στην παραγωγή από το πρώτο μισό του 6ου αιώνα π.Χ. και διατηρήθηκε μέχρι το τρίτο τέταρτο του 5ου αι. π.Χ., οπότε και έχασε τη δημοτικότητά του. Η διακοσμητική σκηνή αναπτύσσεται συνήθως στο σώμα. Το χείλος φέρει ενίοτε μελανόμορφη θηριομορφική ζωφόρο. Ο διάκοσμος είναι απλός και στον λαιμό διακρίνονται καλυκοειδή μοτίβα. Το σύνηθες ύψος του συγκεκριμένου τύπου είναι τα 40-50 εκ

Καλυκόσχημος κρατήρας
Κάλυκας ονομάζεται το μέρος του άνθους που αποτελείται από τα σέπαλα και προστατεύει το άνθος. Ο καλυκόσχημος κρατήρας χαρακτηρίζεται από βαθύ σώμα με το κατώτερο τμήμα του κυρτό, και το ανώτερο ελαφρώς κοίλο. Φέρει βαρύ στήριγμα και λαβές τοποθετημένες στην κορυφή του κατώτερου τμήματος, που κυρτώνονται προς τα πάνω.
Το πρώτο δείγμα αυτού του τύπου αγγείου ανήκει πιθανώς στον Εξηκία περί το 530 π.Χ. Στην εποχή ανάπτυξης της ερυθρόμορφης τεχνικής, το σχήμα προτιμήθηκε πιθανώς εξαιτίας της αδιάκοπης περιμετρικής απεικονιστικής δυνατότητας. Ο διάκοσμος της ζωφόρου απαντάται στο άνω τμήμα του κορμού και δεν διακόπτεται. Το κατώτερο τμήμα είναι διακοσμημένο συνήθως με ανθέμια και το ύψος ποικίλλει από 40-50 εκ., και πάνω από 60 εκ. στην ύστερη ερυθρόμορφη περίοδο.

Κωδωνόσχημος κρατήρας
Ο συγκεκριμένος τύπος αγγείου έχει κωδωνόσχημο σώμα με καμπύλες λαβές, που τοποθετούνται ψηλά στο σώμα και κάμπτονται ελαφρώς πρός τα πάνω και βαρύ στήριγμα. Κάποια πρώιμα δείγματα δεν έχους καμπύλες λαβές αλλά αυτιά. Ο συγκεκριμένος τύπος εισήχθη μετά από την έναρξη της ερυθρόμορφης τεχνικής και προτιμήθηκε ιδιαίτερα μετά από τα μέσα του πέμπτου π.Χ αιώνα. Η διακοσμητική σκηνή αποτυπώνται στο σώμα και η διακόσμηση είναι πολύ απλή. Το ύψος ποικίλλει από 40-50 εκ.

Σκυφοειδής κρατήρας
Το σώμα του συγκεκριμένου τύπου είναι στρογγυλό κύπελλο με μικρές λαβές, κωνικό επιπωμάτιο με ψηλό εξόγκωμα και ψηλή βάση. Αυτή η μορφή προτιμήθηκε μόνο στην πρόωρη μελανόμορφη περίοδο. Το επιπωμάτιο (κάλυμμα), το σώμα και η βάση είναι διακοσμημένη και συνήθως προτιμούνται ζωφόροι με θηριομορφικές παραστάσεις. Το σύνηθες ύψος του συγκεκριμένου τύπου είναι το 1 μ.

Ancient Hellas: New banner

Ancient Hellas: New banner

Δημοφιλείς αναρτήσεις